سماعه گوید خدمت حضرت صادق علیه السلام بودم و جمعى از دوستانش هم حضور داشتند که ذکرعقل و جهل به میان آمد حضرت فرمود: عقل و لشکرش و جهل و لشکرش را بشناسید، سماعه گوید من عرض کردم قربانت گردم غیر از آنچه شما به ما فهمانیدهاید نمىدانیم. حضرت فرمود: خداى عزوجل عقل را از نور خویش و از طرف راست عرش آفرید و آن مخلوق اول از روحانیین است پس بدو فرمود: پس رو او پس رفت سپس فرمود پیش آى پیش آمد خداى تبارک و تعالى فرمود: ترا با عظمت آفریدم و بر تمام آفریدگانم شرافت بخشیدم سپس جهل را تاریک و از دریاى شور و تلخ آفرید به او فرمود پس رو پس رفت فرمود پیش بیا پیش نیامد فرمود: گردن کشى کردى؟ او را از رحمت خود دور ساخت سپس براى عقل هفتاد و پنج لشکر قرار داد. چون جهل مکرمت و عطاء خدا را نسبت به عقل دید دشمنى او را در دل گرفت و عرض کرد پروردگارا این هم مخلوقى است مانند من. او را آفریدى و گرامیش داشتى و تقویتش نمودى من ضد او هستم و بر او توانایى ندارم آنچه از لشکر به او دادى به من هم عطا کن فرمود بلى مىدهم ولى اگر بعد از آن نافرمانى کردى ترا و لشکر تو را از رحمت خود بیرون مىکنم عرض کرد خشنود شدم پس هفتاد و پنج لشکر به او عطا کرد. و هفتاد و پنج لشکرى که به عقل عنایت کرد (و نیز هفتاد و پنج لشکر جهل) بدین قرار است

الخيرو هو وزير العقل; نيكى وزير عقل است

وجعل ضده الشر وهو وزير الجهل; و ضد آن بدى است كه وزير جهل است

والايمان وضده الكفر; و ايمان و ضدش كفر

والتصديق وضده الجمود; و تصديق (ايمان به آيات الهى و انبياء) و ضدش انكار

والرجاء وضده القنوط; اميد و ضدش نوميدى

والعدل وضده الجور; و عدالت و ضدش ستم

والرضاء وضده السخط; رضا و خشنودى و ضدش خشم و نارضايى

والشكر وضده الكفران; شكرگزارى و ضدش كفران

والطمع وضده الياس; طمع (به آنچه در دست مردم است) و ضدش نوميدى(از آنها)

والتوكل وضده الحرص; توكل و ضدش حرص

والرافة وضده القسوة; رافت و ضدش سنگدلى

والرحمة وضدها الغصب; رحمت و ضدش غضب

والعلم وضده الجهل; علم و ضدش جهل

والفهم وضده الحمق; فهم و ضدش حماقت

والعفة وضده التهتك; عفت و ضدش پرده‏درى

والزهد وضده الرغبة; زهد و ضدش دنياپرستى

والرفق وضده الخرق; مدارا و ضدش خشونت

والرهبة وضده الجراة; خدا ترسى و ضدش بى‏باكى و جسارت

والتواضع وضده الكبر; تواضع و ضدش تكبر

والتؤدة وضدها التسرع; متانت و آرامش و ضدش شتابزدگى

والحلم وضده السفه; بردبارى و ضدش سفاهت و نابردبارى

والصمت وضده الهذر; خاموشى و ضدش بيهوده‏گويى

والاستسلام وضده الاستكبار; تسليم (در برابر حق) و ضدش استكبار

والتسليم وضده الشك; تسليم (در برابر عقائد الهى) و ضدش شك

والصبر وضده الجزع; صبر و ضدش بى‏تابى

والصفح وضده الانتقام; گذشت و ضدش انتقام

والغنى وضده الفقر; بى‏نيازى و ضدش فقر

والتذكر وضده السهو; توجه و ضدش غفلت

والحفظ وضده النسيان; حفظ و ضدش فراموشكارى

والتعطف وضده القطيعة; محبت و پيوند و ضدش قطع رابطه

والقنوع وضده الحرص; قناعت و ضدش حرص

والمؤاساة وضدها المنع; مواسات و ضدش منع

والمودة وضدها العداوة; دوستى و ضدش عداوت

والوفاء وضده الغدر; وفا و ضدش پيمان شكنى

والطاعة وضدها المعصية; اطاعت و ضدش معصيت

والخضوع وضده التطاول; خضوع و ضدش برترى‏جويى

والسلامة وضدها البلاء; سلامت و ضدش بلا

والحب وضده البغض; محبت و ضدش كينه‏توزى

والصدق وضده الكذب; راستى و ضدش دروغگويى

والحق وضده الباطل; حق و ضدش باطل

والامانة وضدها الخيانة; امانت و ضدش خيانت

والاخلاص وضده الشوب; خلوص و ضدش آلودگى نيت

والشهامة وضدها البلادة; شهامت و ضدش خمودى

والفهم وضده الغباوة; فهم و ضدش كودنى

والمعرفة وضدها الانكار; معرفت و ضدش عدم عرفان

والمداراة وضدها المكاشفة; مدارا و ضدش پرده‏درى

وسلامة الغيب وضدها المماكرة; حفظ‏الغيب و ضدش توطئه‏گرى

والكتمان وضده الافشاء; كتمان (اسرار مردم) و ضدش افشاگرى

والصلاة و ضدها الاضاعة; نماز و ضدش بى‏نمازى

و الصوم و ضده الافطار; روزه و ضدش افطار

والجهاد وضده النكول; جهاد و ضدش خوددارى از جهاد

والحج وضده نبذ الميثاق; حج و ضدش پيمان شكنى خدا

وصون الحديث وضده النميمة; نگهدارى سخنان و ضدش سخن‏چينى

وبرالوالدين وضده العقوق; نيكى به پدر و مادر و ضدش مخالفت و آزار

والحقيقة وضدها الرياء; حق‏جويى و ضدش رياكارى

والمعروف وضده المنكر; معروف و ضدش منكر

والسترو ضده التبرج; پوشيدگى و ضدش نمايش زينت

والتقية وضدها الاذاعة; تقيه و ضدش افشاى اسرار

والانصاف وضده الحمية; انصاف و ضدش تعصب

والتهيئة وضدها البغى; مصالحه و ضدش كارشكنى

والنظافة وضدها القذر; نظافت و ضدش كثافت

والحياء وضدها الجلع; حيا و ضدش بى‏حيايى

والقصد وضده العدوان; ميانه‏روى و اعتدال و ضدش تجاوز

والراحة وضدها التعب; راحت و ضدش رنج

والسهولة وضدها الصعوبة; سهولت و ضدش سختگيرى

والبركة وضدها المحق; بركت و ضدش نقصان

والعافية وضدها البلاء; تندرستى و ضدش بيمارى

والقوام وضدها المكاثرة; اعتدال و ضدش فزون طلبى

والحكمة وضدها الهواء; حكمت و ضدش هواپرستى

والوقار وضده الخفة; وقار و ضدش جلفى و سبكى

والسعادة وضدها الشقاوة; سعادت و ضدش شقاوت

والتوبة وضدها الاصرار; توبه و ضدش اصرار بر گناه

والاستغفار وضده الاغترار; پوزش طلبيدن و ضدش مغرور بودن

والمحافظة وضدها التهاون; جديت و ضدش سستى

والدعاء وضده الاستنكاف; دعا و ضدش خوددارى از دعا

والنشاط وضده الكسل; نشاط و ضدش كسالت

والفرح وضده الحزن; شادى و ضدش غم

والالفة وضدها الفرقة; الفت و جوشش با مردم ضدش جدايى طلبى

والسخاء وضده البخل; سخاوت و ضدش بخل

 


+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت ۱۳۹۲ساعت 2:31  توسط علی ابراهیمی  |